
De sneeuw en de bijhorende files zorgen voor stevige hinder, zowel voor werknemers als werkgevers. Niet alleen organisatorisch, maar ook financieel. En ook voor werknemers kunnen files naast tijdsverlies resulteren in loonverlies. “Niet elke vertraging telt immers als overmacht”, legt Matthias Debruyckere, juridisch expert bij Liantis, uit. “Als een medewerker te laat komt door een onverwachte gebeurtenis onderweg, zoals plotse ijzel of een ongeval, behoudt hij of zij recht op loon. Dat zijn omstandigheden die een werknemer niet kon voorzien en die buiten zijn wil liggen.”
Bij files door aangekondigde sneeuw of langdurige wegenwerken ligt dat anders. “Dergelijke vertragingen zijn voorzienbaar. Dan mag je verwachten dat werknemers hun planning aanpassen door vroeger te vertrekken, een alternatieve route te nemen of tijdig telewerk te regelen. Wie dit nalaat, kan zich niet beroepen op overmacht”, aldus Debruyckere.
Ook wie het openbaar vervoer neemt, kan voor verrassingen komen te staan in de winter. Hier geldt een soortgelijke regelgeving. “Bij een onvoorziene verstoring, zoals een geblokkeerde spoorlijn, kan je een online een attest opvragen bij de vervoersmaatschappij”, zegt Debruyckere. “Als werkgever ben je dan loon verschuldigd, omdat je werkgever deze vertraging of afwezigheid niet kon voorzien. Gaat het om een aangekondigde staking dan is er geen recht op loon.”
Te laat komen ligt vaak in een grijze zone. Daarom maak je best heldere afspraken. Matthias Debruyckere: “Je kan overeenkomen dat je bij winterweer glijdende uren kan gebruiken of thuiswerken. Maar de keerzijde bestaat natuurlijk ook: wie consequent en meermaals te laat komt zonder geldige reden, riskeert dat de werkgever wijst op een gebrekkige uitvoering van de arbeidsovereenkomst.”
In sectoren waar fysieke aanwezigheid onmisbaar is, zoals de zorg of retail, helpt een noodplan om de continuïteit te verzekeren, bijvoorbeeld door extra personeel stand-by te houden of taken te herverdelen. “Wie werkt met ploegen of vaste openingsuren bereidt zich maar beter voor. Anders riskeer je dat een winkel te laat opengaat of een shift onderbezet blijft”, aldus Debrucykere.
Daarnaast kunnen werkgevers alternatieve vervoersopties aanmoedigen. Carpoolen of het openbaar vervoer zijn soms betrouwbaardere keuzes dan alleen vertrekken met de wagen. Telewerk blijft in veel gevallen de eenvoudigste oplossing. “Als werkgever toon je leiderschap door veiligheid en werkbaarheid te combineren”, besluit Debruyckere. “Liever later starten of van thuis uit werken, dan risico’s nemen onderweg.”