In april 2025 publiceerde de Europese normalisatieorganisatie de nieuwe EN 397:2025, die de jarenlange EN 397:2012 standaard vervangt. De vorige norm focuste voornamelijk op bescherming tegen vallende objecten. Vandaag ziet het risicoprofiel er anders uit. Werknemers werken vaker op hoogte, het risico op vallen en stoten is toegenomen en accessoires zoals vizieren en gehoorbescherming worden vaker gebruikt. De nieuwe norm speelt hierop in en biedt een bredere bescherming van het hoofd die beter aansluit bij de realiteit op de werkvloer.
Een van de belangrijkste wijzigingen is de introductie van twee types veiligheidshelmen.
Naast de hogere impactbescherming voert EN 397:2025 ook een reeks nieuwe basiseisen in die niet eerder verplicht waren. Zo moeten helmen voortaan bestand zijn tegen ontsteking (resistance to ignition), wordt er een penetratietest voor de ventilatieopeningen in de schaal uitgevoerd, en komt er een ergonomietest die het draagcomfort en de pasvorm beoordeelt. Ook de maatvoering - hoe de helm in verschillende maten correct aansluit - wordt nu expliciet getest. Deze vier eisen gelden voor zowel Type 1 als Type 2 helmen.
In de praktijk worden veiligheidshelmen vaak gecombineerd met accessoires zoals vizieren, gehoorkappen en lampen. In de nieuwe norm moeten deze accessoires mee getest worden tijdens de certificatie. Dit betekent dat compatibiliteit cruciaal wordt en dat enkel combinaties die samen getest zijn als conform beschouwd kunnen worden. Daarnaast moet de fabrikant voortaan ook de Helmet Positioning Index (HPI) van de helm laten registreren bij het testlaboratorium, een maatstaf die de positionering van de helm op het hoofd vastlegt.
De nieuwe norm bevat een uitgebreider kader van toepassingsvereisten. Er wordt meer aandacht besteed aan specifieke werkomstandigheden zoals extreme temperaturen, elektrische risico’s, bescherming tegen gesmolten metaal en verhoogde zichtbaarheid. Hierdoor kan er gerichter gekozen worden voor een helm die optimaal aansluit bij de risico’s van de werkomgeving.
De invoering van de nieuwe norm gebeurt via een overgangsperiode, die loopt van november 2025 tot december 2027. Bestaande helmen volgens de vorige norm blijven voorlopig geldig, wat organisaties de tijd geeft om hun materiaal en risicoanalyse te herbekijken.
De overgangsperiode is er in de eerste plaats om fabrikanten de tijd te geven om hun productie aan te passen en de nodige hercertificeringen door te voeren. In de praktijk zullen de meeste fabrikanten wellicht wachten tot dicht tegen het einde van de overgangsperiode om effectief onder EN 397:2025 te produceren, aangezien er nog kans bestaat op amendering van de norm. Er is dus geen reden voor organisaties om nu al specifiek op zoek te gaan naar EN 397:2025-gecertificeerde helmen.
Daarnaast is het goed om te weten dat EN 12492, de norm voor bergsporthelmen, als afzonderlijke norm blijft bestaan. Voor klimhelmen die in een industriële setting worden gebruikt, kan een helm die voldoet aan EN 397:2025 type 2 wel een geschikt alternatief zijn.
Tot 16/12/2027 mogen helmen worden geproduceerd onder zowel de oude EN 397 + A1 2012/EN 12492:2012 als onder EN 397:2025/EN 12492:2025. Na de overgangsperiode mogen veiligheidshelmen alleen worden geproduceerd onder EN 397:2025 / EN 12492:2025.
De overgangsperiode eindigt op 16/12/2027 wanneer EN 397 + A1 2012 & EN 12492:2012 worden ingetrokken.
Er is geen harde einddatum waarna helmen geproduceerd onder EN 397 + A1 2012 of EN 12492:2012 niet langer mogen worden gebruikt Helmen geproduceerd onder EN 397 + A1:2012 / EN 12492:2012 mogen na het einde van de overgangsperiode op 16-12-2027 blijven worden verkocht en gebruikt, zolang:
De nieuwe norm vraagt een meer doordachte aanpak bij de keuze van hoofdbescherming. Het is belangrijk om risico’s opnieuw te evalueren, het onderscheid te maken tussen Type 1 en Type 2 helmen en aandacht te besteden aan compatibiliteit van accessoires. Door hier vandaag al rekening mee te houden, zorg je ervoor dat je medewerkers optimaal beschermd zijn en dat je organisatie voorbereid is op de toekomstige vereisten.
Je kan deze checklist gebruiken:
Veiligheidsnieuws is hét vakblad voor preventieadviseurs. Het bevat artikels, praktijkcases, nieuwe trends, onderzoeken … Het verschijnt 4 maal per jaar (72 pagina's) in maart, juni, september en december met een oplage van meer dan 8.000 exemplaren (6.500 print en 1.500 digitaal).