Hoe identificeer je de risico’s van overstromingen?
Door de klimaatverandering kan hevige neerslag vaker gepaard gaan met plotse overstromingen. Dat risico neemt toe doordat de bodem bij droogte minder water kan opnemen. De identificatie en omschrijving van het risico begint met de vaststelling van de mogelijke intensiteit van dit gevaar:
- Afvoerdebiet en -snelheid
- Hoogte en duur van de overstroming
- Snelheid waarmee het water stijgt
De overstromingskaarten in België kunnen gebruikt worden om de zones die van nature blootgesteld zijn aan overstromingen te identificeren. Hun betrouwbaarheid is echter beperkt door de vertraging waarmee ze geactualiseerd worden in vergelijking de steeds snellere klimaatverandering en door de uitsluiting van factoren die niet te voorzien zijn, zoals de hyperlokale afvloeiing van de steden, verstopping van rioleringen of infrastructuurgebreken (dijkbreuken, openingen van stuwdammen).
Wat zijn de mogelijke gevolgen?
Zware regenval en overstromingen kunnen diverse gevolgen hebben:
- Materiële en structurele schade: Verzwakking van de structuur van de gebouwen en verzadiging van de opvangbekkens. Ernstige beschadiging van leidingen en tanks
- Milieu- en chemische risico’s: Ernstige risico’s voor vervuiling of gevaarlijke chemische reacties in geval van contact met het water
- Verstoring van de apparatuur: Storing in de elektrische, informatica- en veiligheidssystemen die de volledige stillegging van de productieketen tot gevolg kan hebben
- Verstoring van de nutsvoorzieningen: Onderbreking van stroom-, water- of gastoevoer gedurende meerdere dagen
- Communicatieproblemen: Frequente onderbrekingen van de telefoonnetwerken tijdens hevige onweders, die de interne en externe communicatie lamleggen
- Problemen inzake toegankelijkheid en hulpverlening: Blokkering van automatische poorten en blokkering van wegen door brokstukken
- Risico van buitenopslag: Rondvliegende voorwerpen en structuren die niet vastgemaakt zijn
Preventiemaatregelen
Bij overstroming zullen de openbare hulpdiensten zich eerst concentreren op de bevolking. Ondernemingen kunnen dus anticiperen en inzetten op autonomie aan de hand van vier preventiepijlers:
- Technische aanpassing: Blokkering van het water (kistdammen, kleppen, pompen) of beperking van de schade door informaticamateriaal en gevaarlijke producten hoger te plaatsen vóór de installaties uitvallen.
- Crisislogistiek: Opslag van noodapparatuur (noodgeneratoren, lampen, laarzen) en van proviand voor het personeel dat zou vastzitten op de site.
- Interne organisatie: Opleiding van de teams en strikt onderhoud van de afvoernetten (goten, dakgoten).
- Anticiperen op de nasleep van de crisis: Planning van de fases voor het wegpompen en reinigen die de technische werkloosheid van de werknemers verlengen.
Meer informatie
Bron: senTRAL
