Volgens Dominic is er wel degelijk een duidelijk verschil tussen beide functies. Dat wordt vooral zichtbaar wanneer je naar de concrete taken kijkt.
Een milieucoördinator staat in voor de interne milieuzorg binnen een organisatie. Daarbij wordt onder meer gewaakt over de impact van de bedrijfsactiviteiten op het milieu. Denk bijvoorbeeld aan het omgaan met afvalstoffen, emissies, gevaarlijke stoffen en andere activiteiten die een mogelijke impact op het milieu hebben.
Ook binnen de welzijnswetgeving vinden we milieu terug als het zevende welzijnsdomein. Toch zorgt dit regelmatig voor verwarring. Wanneer mensen wordt gevraagd wat het zevende welzijnsdomein precies betekent en hoe ze hiervan een concreet voorbeeld kunnen geven, blijkt dat vaak geen eenvoudige vraag.
Een voorbeeld maakt dit duidelijk.
Stel dat een bedrijf beslist om benzine op een andere manier op te slaan. Op het eerste gezicht lijkt dit misschien een technische of operationele beslissing. Toch komt hier ook het zevende welzijnsdomein in beeld.
De vraag is dan: wat betekent deze beslissing voor de interne milieuzorg en welke impact heeft ze op de andere welzijnsdomeinen?
Dat is precies waar het zevende welzijnsdomein om draait: kijken naar de impact van milieufactoren en milieubeslissingen op de andere welzijnsdomeinen binnen de organisatie.
Daarbij komen de interne preventieadviseur, de externe preventiedienst en de milieucoördinator samen. Elk heeft een eigen rol en verantwoordelijkheid, maar overleg en samenwerking zijn noodzakelijk.
Een organisatie kan ervoor kiezen om een interne milieucoördinator aan te stellen, maar kan ook een beroep doen op een externe milieucoördinator.
Bij de preventieadviseur is de wettelijke situatie duidelijk omschreven. De welzijnswetgeving en de Codex bepalen onder meer wanneer een werkgever zelf de preventietaken kan opnemen en wanneer een preventieadviseur moet worden aangesteld. Wanneer bepaalde expertise niet intern beschikbaar is, kan een beroep worden gedaan op de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk.
Voor de milieucoördinator ligt het anders. Een interne milieucoördinator is een werknemer van de organisatie en moet over de vereiste opleiding en erkenning beschikken. De werkgever draagt de kosten die met deze functie gepaard gaan.
Een organisatie kan er echter ook voor kiezen om de milieudeskundigheid extern in te kopen. Dat kan bijvoorbeeld wanneer het vereiste profiel niet intern aanwezig is of wanneer de aanwezige milieucoördinator niet over de juiste attesten of specifieke deskundigheid beschikt.
Volgens Dominic is een goede samenwerking vooral een kwestie van duidelijke afspraken.
Dat klinkt misschien eenvoudig, maar juist de kleine zaken kunnen een groot verschil maken. Wie meldt bijvoorbeeld een milieuschade of incident? Wie neemt contact op met de bevoegde instanties? Wie volgt het incident verder op? En wie is verantwoordelijk voor welke actie?
Door dergelijke afspraken vooraf duidelijk vast te leggen, ontstaat er tijdens een incident veel minder ruimte voor twijfel of interpretatie.
Stel dat zich binnen een bedrijf een incident voordoet waarvan ook de omgeving of de maatschappij hinder kan ondervinden. In dat geval kan er een meldingsplicht ontstaan.
Maar aan wie moet je melden? Wat moet je precies melden? En wie neemt op dat moment de verantwoordelijkheid?
Volgens Dominic is het belangrijk om hierover niet pas na te denken wanneer het incident zich voordoet. Procedures moeten vooraf worden opgesteld en besproken, zodat iedereen weet wat er moet gebeuren.
Een communicatieplan en een noodplan kunnen daarbij een belangrijk houvast vormen. Ook praktische informatie, zoals contactgegevens van bevoegde instanties en betrokken personen, moet actueel worden gehouden.
Een goede voorbereiding kan ervoor zorgen dat bij een incident snel en correct wordt gehandeld en dat mogelijke schade zoveel mogelijk wordt beperkt.
Ook het onderscheid tussen een milieucoördinator A en B roept regelmatig vragen op. Hoe strikt is het verschil tussen beide niveaus? En hoe weet je als bedrijfsleider of je een milieucoördinator nodig hebt?
Volgens Dominic is het in principe mogelijk om de milieucoördinatie volledig extern te organiseren. De concrete verplichtingen en het vereiste niveau hangen samen met de activiteiten en de milieubelasting van de onderneming.
Voor bedrijfsleiders is het daarom belangrijk om tijdig na te gaan welke verplichtingen voor hun organisatie gelden en over welke expertise de milieucoördinator moet beschikken.
Een belangrijk verschil met de functie van preventieadviseur zit volgens Dominic in de juridische verantwoordelijkheid.
Een preventieadviseur heeft in de eerste plaats een adviserende rol. Hij of zij geeft advies aan de werkgever, ook wanneer dat advies niet altijd welkom of gemakkelijk uitvoerbaar is. Voor de preventieadviseur bestaat er een specifieke wettelijke bescherming.
Bij een milieucoördinator ligt de verantwoordelijkheid anders. Afhankelijk van de concrete situatie kan de milieucoördinator ook persoonlijk verantwoordelijk en aansprakelijk worden gesteld.
Voor een interne milieucoördinator speelt het werknemersstatuut een belangrijke rol. Een externe milieucoördinator bevindt zich in een andere juridische positie en kan voor zijn of haar advies en de gevolgen daarvan een grotere aansprakelijkheidsrisico lopen.
Dat is volgens Dominic een belangrijk aandachtspunt, zeker wanneer de mogelijke milieuschade aanzienlijk kan zijn.
De impact van een milieubeslissing kan in sommige organisaties zeer groot zijn. Het verschil tussen een gewone functie binnen een bedrijf en de functie van milieucoördinator kan daarom aanzienlijk zijn.
Een werknemer die bijvoorbeeld als baliemedewerker werkt, heeft doorgaans een beperkte impact op het milieubeleid van de organisatie. Een interne milieucoördinator die systemen mee vormgeeft, risico’s beoordeelt en advies geeft over milieumaatregelen, draagt daarentegen een veel grotere verantwoordelijkheid.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar de extra vergoeding of voordelen die aan de functie verbonden kunnen zijn. De functie brengt ook extra verantwoordelijkheden en mogelijke aansprakelijkheid met zich mee.
Ook de vraag of een verzekering voldoende dekking biedt, verdient volgens Dominic de nodige aandacht. Een organisatie en haar milieucoördinator moeten zich goed informeren over de mogelijke risico’s en de juridische gevolgen van fouten of verkeerd advies.
Dominic sluit af met een duidelijke boodschap. Milieucoördinator is geen functie die je er zomaar even bijneemt. Het gaat om een wettelijke functie met mogelijke strafrechtelijke en andere juridische consequenties.
Wie de functie opneemt, moet daarom niet alleen over de nodige kennis en attesten beschikken, maar zich ook bewust zijn van de verantwoordelijkheden die ermee gepaard gaan.
Een hoger loon of een aantrekkelijke functie-invulling kan interessant zijn, maar daar staan ook grotere verantwoordelijkheden en mogelijke aansprakelijkheden tegenover.
Een goede kennis van de wetgeving, duidelijke afspraken, een heldere rolverdeling en een goede voorbereiding zijn dan ook essentieel om de functie op een professionele en verantwoorde manier op te nemen.