Eerst het goede nieuws: jongeren roken steeds minder klassieke sigaretten met tabak. Het Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs hield in het schooljaar 2022-2023 een nieuwe bevraging bij leerlingen van 12 tot 18 jaar. 15,9 procent zei het afgelopen jaar tabak gerookt te hebben. In 2021-2022 was dat nog 17 procent.
Opvallend is dat er voor het eerst exact evenveel jongens als meisjes aangeven dat ze het laatste jaar tabak hebben gerookt. Vroeger scoorden meisjes nochtans systematisch lager dan jongens. Maar de daling in het gebruik van klassieke sigaretten zet zich bij hen minder sterk door dan bij de jongens, en zo komen ze op hetzelfde niveau uit. Er zijn wel nog altijd meer jongens dan meisjes die wekelijks of dagelijks tabak roken.
De gedaalde populariteit van de gewone sigaret wordt wel ruimschoots gecompenseerd door de e-sigaret. Sinds het schooljaar 2021-2022 zijn e-sigaretten populairder dan klassieke sigaretten, en dat is ook nu weer het geval. Bijna 1 op de 4 leerlingen heeft het afgelopen jaar gevapet, 6,5 procent doet dat geregeld. Het aandeel leerlingen dat geregeld vapet, is daarmee verdrievoudigd sinds 2018-2019.
De meeste jongeren proberen de e-sigaret als experiment en uit nieuwsgierigheid. Maar zorgwekkender is het gestegen aantal jongeren dat regelmatig en zelfs dagelijks vapet.
Ook in het gebruik van de e-sigaret hebben meisjes de kloof met jongens gedicht, en nemen ze zelfs nipt de bovenhand. 23,8 procent van de meisjes geeft aan het laatste jaar gevapet te hebben, tegenover 22,5 procent van de jongens.
De e-sigaret wint bij meisjes dus sneller aan populariteit dan bij jongens. Een duidelijke verklaring daarvoor is er nog niet. Het heeft mogelijk te maken met het cleanere, properdere imago.
Zowel klassieke sigaretten als e-sigaretten bevatten nicotine, de stof die verslaving veroorzaakt. Beide producten moeten best samen bestreden worden. Jongeren die al roken of gerookt hebben, grijpen sneller naar de e-sigaret.
In e-sigaretten zit meestal nicotine, een stof die verslavender is dan alcohol en veel andere drugs. Aangezien jongeren veel vatbaarder zijn dan volwassenen om verslavingen te ontwikkelen, wordt nicotinegebruik bij hen ten zeerste afgeraden. Nicotine heeft daarnaast mogelijk ook een impact op de hersenontwikkeling van jongeren. Verder kan vapen op korte termijn ook leiden tot hoesten, hoofdpijn, duizeligheid en keelpijn.
Veiligheidsnieuws is hét vakblad voor preventieadviseurs. Het bevat artikels, praktijkcases, nieuwe trends, onderzoeken … Het verschijnt 4 maal per jaar (72 pagina's) in maart, juni, september en december met een oplage van meer dan 8.000 exemplaren (6.500 print en 1.500 digitaal).
