Wat zijn de grootste veiligheidsuitdagingen in de bouw?

Belangrijkste bevindingen

De belangrijkste conclusies uit het onderzoek:

De top 5 van “uitdagingen in de bouw” is volgens respondenten: tekort aan werkkrachten (38 %), stijgende materiaalkosten (35 %), veiligheid op de werf (32 %), training en aanwervingsbeleid (25 %) en beschikbaarheid en onderhoud van materieel (24 %).
Bijna 2 op 5 respondenten vindt dat z'n organisatie te weinig proactief is op vlak van veiligheid enerzijds en voldoen aan de wetgeving (legal/regulatory compliance) anderzijds.
Ondanks dit cijfer is er wel degelijk een hoog veiligheidsbewustzijn in de bouw. Bij 96 % van de respondenten maakt de organisatie gebruik van zogenaamde “leading” indicatoren op vlak van veiligheid. De meest gemonitorde indicatoren zijn inspecties van materieel (77 %) en deelname aan veiligheidsvergaderingen (70 %).
Op het vlak van mentaal welzijn is er nog veel werk aan de winkel: 51 % van de respondenten vindt dat mentaal welzijn niet voldoende ernstig wordt genomen binnen de organisatie.
Ook wat betreft opleidingen stellen veiligheidsprofessionals in de bouw zich vragen: maar liefst 48 % van de respondenten heeft er weinig vertrouwen in dat de huidige opleidingen bouwvakkers voldoende weerbaar maken op het vlak van veiligheid.
Tot slot wordt ingegaan op het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's). Het goede nieuws is dat 92 % van de respondenten denkt dat PBM's bijna altijd gebruikt worden op de werf. Anderzijds geeft 54 % van de respondenten toe dat het (correcte) gebruik van PBM's een uitdaging blijft. Andere uitdagingen zijn comfort/fit (31 %), kosten en beschikbaarheid (26 %) en vragen omtrent PBM's die aangepast zijn aan weersomstandigheden zoals hitte (22 %).

Bijkomende uitdagingen

Uit het onderzoek komen nog 8 bijkomende uitdagingen in de bouwsector naar voren:

Voor veel bouwbedrijven blijft het een uitdaging om bij te blijven met veranderende wetgeving en normen op het vlak van veiligheid. Zowel het correct interpreteren van deze documenten als het toepassen in de praktijk blijken erg moeilijk te liggen.
Omgaan met weerstand en de mentaliteit van “zo hebben we het altijd al gedaan” kan erg pittig zijn. Veiligheidsprotocollen worden nog te vaak ervaren als last in plaats van als essentiële bescherming.
Communicatie tussen management, hiërarchische lijn en werknemers verloopt nog vaak te stroef. Belangrijke hindernissen zijn taalbarrières, de angst om uit te komen voor z'n mening en dubbelzinnige boodschappen.
Omgaan met (sub)contractoren: het is moeilijk om veiligheid te managen wanneer niet iedereen op eenzelfde lijn zit. Contractoren nemen nog te vaak geen verantwoordelijkheid op wat veiligheid betreft, en het is moeilijk om subcontractoren te vinden die van veiligheid de topprioriteit maken.
Informeren van werknemers: het blijft moeilijk om ervoor te zorgen dat werknemers geïnformeerd zijn en alle informatie begrijpen. Er wordt nog te weinig tijd uitgetrokken voor opleidingen en er is onduidelijkheid over welk type opleiding het beste werkt. Het blijft een hele uitdaging om opleidingen op maat aan te bieden, zowel inhoudelijk als op het vlak van taal.
Er wordt nog te weinig vooruitgang geboekt op het vlak van de belangrijkste risico's in de bouw: vallen van hoogte, werken in besloten ruimtes, blootstelling aan gevaarlijke stoffen, …
Er wordt nog veel te weinig de omslag gemaakt naar het managen van veiligheidsdata: er is nood aan technologie die in real time een overzicht kan bieden van de belangrijkste veiligheidsaspecten. Deze technologie moet ook modulair zijn en aanpasbaar aan de specifieke situatie.
Het blijft een hele uitdaging om medewerkers te engageren voor veiligheid: veiligheid moet beleefd worden en daarom is het belangrijk om te evolueren naar een positieve veiligheidscultuur in plaats van het zuiver proberen voldoen aan de veiligheidsregels.