
De Raad ondersteunt de verschuiving naar een meer doelgerichte regelgeving, waarbij een risicoanalyse centraal staat in plaats van gedetailleerde technische voorschriften. Hij vraagt wel om een aantal belangrijke verduidelijkingen en aanpassingen om de rechtszekerheid, de praktische toepasbaarheid en het beschermingsniveau van werknemers te garanderen.
Het ontwerp van koninklijk besluit wil de bestaande bepalingen over besloten ruimten moderniseren en samenbrengen in een nieuwe titel 7 van boek III van de Codex over het welzijn op het werk.
Daarbij worden:
De HRPBW ondersteunt het ontwerp, maar formuleert een aantal algemene en specifieke opmerkingen.
De voorgestelde definitie kan volgens de Raad tot interpretatieproblemen leiden. De omschrijving omvat immers uiteenlopende arbeidsplaatsen met verschillende risicoprofielen.
De Raad vraagt een duidelijk onderscheid tussen algemene verplichtingen en bijkomende maatregelen die afhankelijk zijn van de vastgestelde risico's.
Een belangrijk aandachtspunt zijn de atmosferische metingen. Er moet worden verduidelijkt wanneer deze verplicht zijn. Ze zijn immers niet altijd relevant wanneer uit de risicoanalyse blijkt dat er geen gevaarlijke atmosfeer aanwezig is of kan ontstaan. Tegelijk moeten de regels garanderen dat metingen wel degelijk worden uitgevoerd wanneer de risico's dat vereisen.
De voorgestelde regelgeving introduceert onder meer de functies van installatieverantwoordelijke en werkverantwoordelijke. De HRPBW vindt dat hun respectieve taken en verantwoordelijkheden onvoldoende duidelijk zijn.
De werkverantwoordelijke moet één of meer toezichthouders aanduiden en ervoor zorgen dat zij voldoende opgeleid zijn.
De HRPBW vraagt om een duidelijk onderscheid te maken tussen de taken van de toezichthouder en die van de redder. Toezicht houden, incidenten detecteren, evacueren en een reddingsplan opstarten vereisen immers niet noodzakelijk dezelfde competenties.
De Raad staat positief tegenover het gebruik van technologische hulpmiddelen, zoals camera's, sensoren en systemen voor gasdetectie op afstand. Er moet wel worden verduidelijkt onder welke voorwaarden toezicht op afstand mogelijk is. Technologie mag in geen geval leiden tot een lager beschermingsniveau.
Werknemers mogen een besloten ruimte uitsluitend betreden wanneer ze daarvoor opgeleid zijn en de nodige informatie en instructies hebben ontvangen. De HRPBW vraagt daarnaast om de vereiste competenties van verschillende betrokken personen duidelijker vast te leggen. Werknemers moeten bovendien voldoende informatie krijgen over de specifieke risico's en, indien van toepassing, over de betekenis en gevolgen van atmosferische metingen.
Wanneer gezondheidstoezicht wettelijk vereist is, moet bij de beoordeling rekening worden gehouden met de bijzondere omstandigheden van werkzaamheden in besloten ruimten. Daarbij moet aandacht zijn voor de specifieke fysieke en psychische belasting en de bijzondere arbeidsomstandigheden.
De HRPBW vraagt om artikel III.7-10 grondig te verduidelijken. Het ontwerp bevat bepalingen over concentraties van toxische en ontvlambare stoffen en zuurstof, atmosferische metingen, ventilatie en ademhalingsbescherming. De onderlinge samenhang en de volgorde waarin deze maatregelen moeten worden toegepast, zijn onvoldoende duidelijk.
De voorgestelde regelgeving koppelt de rol van werkverantwoordelijke aan de werkgever van de werknemers die de werkzaamheden uitvoeren. De HRPBW vraagt te verduidelijken hoe de verantwoordelijkheden worden geregeld wanneer werkzaamheden geheel of gedeeltelijk door zelfstandigen worden uitgevoerd. Ook zelfstandigen kunnen immers risico's veroorzaken voor andere werknemers die op dezelfde arbeidsplaats aanwezig zijn.
De Raad stelt vast dat de rol van het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) in het ontwerp aanzienlijk beperkter is dan in de huidige regeling van artikel 53 van het ARAB. De HRPBW wil vermijden dat de betrokkenheid van werknemersvertegenwoordigers bij het preventiebeleid rond besloten ruimten hierdoor afneemt.
Het ontwerp bevat volgens de Raad te veel open en vage formuleringen, zoals 'zo toegankelijk mogelijk', 'zoveel mogelijk beperken', 'indien nodig' en 'snelle interventie'. Dergelijke begrippen kunnen tot uiteenlopende interpretaties leiden bij werkgevers, preventieadviseurs, werknemersvertegenwoordigers en inspectiediensten.
De HRPBW vraagt daarom om waar mogelijk objectieve en controleerbare criteria op te nemen. Bijkomende richtsnoeren, technische leidraden of een code van goede praktijk kunnen daarbij helpen.
Het ontwerp voorziet in een schriftelijk reddingsplan dat een snelle interventie mogelijk moet maken. De HRPBW vraagt om dit plan verder uit te werken, met bijzondere aandacht voor:
De HRPBW steunt de modernisering van de regelgeving over werkzaamheden in besloten ruimten en de keuze voor een aanpak op basis van risicoanalyse. Het positieve advies gaat echter gepaard met een reeks algemene en specifieke opmerkingen. De Raad vraagt vooral om de verantwoordelijkheden, preventiemaatregelen, competentievereisten, toezicht- en reddingsprocedures duidelijker te omschrijven.
De bestaande betrokkenheid van het CPBW mag daarbij niet worden verzwakt. Ook moet de regelgeving voldoende concrete criteria bevatten om een uniforme toepassing en een gelijkwaardig beschermingsniveau te garanderen. Het advies wordt nu overgemaakt aan de minister van Werk.