Updates in de normen over robots: ISO10218-1 en -2
Nieuws

Updates in de normen over robots: ISO10218-1 en -2

De normen over de robotten ISO10218-1 en -2 zijn herzien en gepubliceerd in 2025. In de nieuwe norm spreekt men niet over een 'collaboratieve robot of cobot' maar gebruikt men de term 'gezamenlijke toepassing' van een robot en mens op één arbeidsplaats.

  • 07 mei 2025

Door recente vooruitgang in materiaalkunde, automatisering en aandrijftechnologie zijn industriële robots krachtiger, veelzijdiger en kostenefficiënter geworden. Om de veiligheidseisen aan te passen aan deze ontwikkelingen, is de normenreeks EN ISO 10218 grondig herzien. Er is daarbij gekozen voor een nieuwe benadering van risicobeoordeling. De risicobeoordeling in het kader van de machinerichtlijn moet de 'gezamenlijke toepassing' veilig maken niet alleen de robot of cobot maar ook de samenwerking van mens en robot op éénzelfde arbeidsplaats.

Belangrijke updates in ISO 10218

De ISO 10218-serie (bestaande uit twee delen) is de toonaangevende veiligheidsnorm voor industriële robotica.

Deel 1 van de norm biedt richtlijnen voor het ontwerp, de fabricage, herfabricage en heropbouw van industriële robots. Het doel is het verbeteren van de veiligheid van personeel dat werkt met industriële robots en robotsystemen.

Deel 2 biedt richtlijnen voor het ontwerp en de systeemintegratie van industriële robottoepassingen en robotcellen. Dit omvat methoden voor beveiliging om de veiligheid van personeel dat met deze toepassingen werkt te verbeteren, met nadruk op het belang van risicoanalyses.

De herziening van 10218-1 in 2025 omvat technische wijzigingen en weerspiegelt de voortdurende ontwikkelingen op de markt. Er zijn aanvullende eisen opgenomen voor ontwerp, modi, verduidelijking van functionele veiligheidsvereisten, vereisten rond cybersecurity (voor zover relevant voor robotsveiligheid) en veiligheidsvereisten voor industriële robots die bedoeld zijn voor collaboratieve toepassingen (voorheen onderdeel van ISO/TS 15066).

Beide delen zijn grondig herzien om in te spelen op de nieuwste veiligheidsuitdagingen en technologische vooruitgang, waaronder:

  • Verduidelijkte functionele veiligheidsvereisten die preciezere richtlijnen bieden om naleving en risicobeperking te verbeteren.
  • Geïntegreerde veiligheidsvereisten voor collaboratieve robottoepassingen, waarmee de eerder afzonderlijke ISO/TS 15066 wordt samengevoegd.
  • Inbegrepen richtlijnen voor veiligheid bij handmatig laden/lossen en eind-effectors (ook wel end-of-arm tooling of EOAT genoemd), afkomstig uit eerdere technische rapporten (TR 20218-1 en TR 20218-2).
  • Nieuwe robotclassificaties met bijbehorende functionele veiligheidsvereisten en testmethodologieën.
  • Cybersecurity-eisen met betrekking tot industriële robotsveiligheid.

Veiligheidsfuncties voor collaboratieve toepassingen

De termen "collaboratieve werking" en vergelijkbare begrippen zijn verwijderd uit beide documenten, omdat ze enkel het type toepassing beschrijven en niet de modus of een eigenschap van de robot. Experts zijn het erover eens dat er zoiets als een "collaboratieve robot" of "collaboratieve modus" niet bestaat, en zeker geen snelheid die als "collaboratief" kan worden aangeduid.

Voor veilige collaboratieve toepassingen beschrijft de normreeks nu nog slechts drie verschillende veiligheidsfuncties:

  • Handgeleide bediening (HGC – Hand Guiding Control)
  • Snelheids- en afstandsbewaking (SSM – Speed and Separation Monitoring)
  • Beperking van kracht en snelheid (PFL – Power and Force Limiting)

De vierde eerder beschreven functie, "gemonitorde veilige stilstand" (monitored safe stop), wordt niet langer vermeld, aangezien deze ook vereist is bij veel niet-collaboratieve toepassingen om onbedoeld starten te voorkomen.

Deel 1 van de norm beschrijft in detail de vereisten voor de PFL-, SSM- en HGC-veiligheidsfuncties die door robotfabrikanten moeten worden geleverd. Deel 2 bevat de vereisten voor het integreren van deze veiligheidsfuncties in collaboratieve toepassingen die gebruikmaken van PFL, SSM of HGC.

Meer informatie

Bron: The Robotreport, KAN.de, GT Engineering

Gerelateerde opleidingen

Webinar
Octopus sessie - Wetgeving in de praktijk: Beroepsgeheim

Octopus sessie - Wetgeving in de praktijk: Beroepsgeheim

  • Psychosociaal, Wetgeving, Vertrouwenspersoon
  • online
  • In Company
  • Eén dag
  • € 165
Webinar
Werken met derden

Werken met derden

  • Bouw, Veiligheidscultuur, Wetgeving, Arbeidsveiligheid
  • online
  • In Company
  • Eén dag
  • € 225
Kennis overbrengen, presenteren en toolboxen - Didactische vaardigheden voor professionals

Kennis overbrengen, presenteren en toolboxen - Didactische vaardigheden voor professionals

  • Competentieontwikkeling
  • Officenter Aalst
  • In Company
  • 3 dagen
  • € 950
BA4-BA5 met hoogspanning

BA4-BA5 met hoogspanning

  • Bouw, Veiligheidscultuur, Wetgeving, Arbeidsveiligheid
  • Limtec
  • In Company
  • 2 dagen
  • € 635

Gerelateerde evenementen

CKEK: Maak eens kennis met Cobot

CKEK: Maak eens kennis met Cobot

  • Promation BV (Heist-op-den-Berg)
  • Eén dag
VolzetWebinar
Webinar voor de bouwsector - Resultaten van onderzoeken naar veiligheids- en gezondheidscoördinatie

Webinar voor de bouwsector - Resultaten van onderzoeken naar veiligheids- en gezondheidscoördinatie

  • Gezondheid, Arbeidsveiligheid
  • Online
  • Eén dag
Volzet
Studieavond: Preventie: Werken op hoogte

Studieavond: Preventie: Werken op hoogte

  • VDAB-Werf (Roeselare)
  • Eén dag
Volzet
CKEK: Veiligheidsbeleving: een nieuwe wind.

CKEK: Veiligheidsbeleving: een nieuwe wind.

  • Nyrstar (Budel)
  • Eén dag

Veiligheidsnieuws

Veiligheidsnieuws is hét vakblad voor preventieadviseurs. Het bevat artikels, praktijkcases, nieuwe trends, onderzoeken … Het verschijnt 4 maal per jaar (72 pagina's) in maart, juni, september en december met een oplage van meer dan 8.000 exemplaren (6.500 print en 1.500 digitaal).

Gerelateerde artikels & podcasts

Podcast

41. Karolien Drexler

xx
  • Debat
  • 23 sep. 2026
Nieuws

Lancering ISO 9001:2026, een update van de meest gebruikte norm voor kwaliteitsmanagement

De International Organization for Standardization (ISO) kondigde de publicatie aan van ISO 9001:2026 op 16 september 2026. De geactualiseerde editie van ISO 9001 moet inspelen op de veranderende bedrijfsomgeving.
  • 22 sep. 2026

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Schrijf je hieronder in op één of meerdere van onze nieuwsbrieven of verken eerste even onze voorbeelden.

Nieuwsbrief

Het laatste nieuws in de preventiewereld, inclusief tips & tricks, ...

Tweewekelijks

Vacatureflash

Overzicht van de nieuwe vacatures in de preventiewereld

Elke donderdag

Opleidingen

Prenne, opleidingen, provinciale activiteiten, ...

Wekelijks

Starters

Infomail waar we starters wegwijs maken in de preventiewereld

Driemaandelijks