Lood, diisocyanaten en meer: het KB dat chemische risico’s strenger maakt
Nieuws

Lood, diisocyanaten en meer: het KB dat chemische risico’s strenger maakt

Wie met chemische agentia werkt, krijgt er in 2026 een aantal nieuwe spelregels bij, vooral rond lood en diisocyanaten. Advies nr. 278 van de Hoge Raad zet de Belgische omzetting van de Europese richtlijn 2024/869 op de rails, met lagere grenswaarden, strengere biologische opvolging en een pittige discussie over bescherming van werkneemsters in de vruchtbare leeftijd.

  • 25 feb. 2026
  • Gevaarlijke stoffen

Wat verandert er?

Het ontwerp-KB wijzigt Boek VI van de Codex Welzijn op het Werk en vertaalt nieuwe Europese limieten naar de Belgische praktijk. De focus ligt op drie assen: diisocyanaten, lood en een bredere definitie van mutagene agentia. Daarnaast duiken twee solventen op via REACH die je niet wilt missen in je inventaris.

Diisocyanaten: meten in NCO en grenzen omlaag

Alle diisocyanaten worden voortaan beoordeeld op basis van de NCO-functionele groep. De grenswaarden dalen en worden gefaseerd ingevoerd. Dat lijkt technisch, maar de impact is heel praktisch: wie met PUR-schuimen, coatings of lijmen werkt, zal sneller tegen meet- en beheersgrenzen aanlopen. Meten wordt geen formaliteit meer, maar een stuurinstrument voor je preventiebeleid.

Is je huidige meetstrategie NCO-gericht of nog stofspecifiek? Dat verschil kan het resultaat halveren of verdubbelen.

Lood: van luchtmeting naar biologie (en terug)

De luchtgrenswaarde voor lood daalt naar 0,03 mg/m³. Tegelijk wordt de biologische grenswaarde in bloed aangescherpt in twee stappen: eerst 30 µg/100 ml, daarna 15 µg/100 ml vanaf 2029.

Er is wel een overgangsregeling voor historische blootstelling, mits medische opvolging en dalende trends. Preventie wordt hier dus letterlijk trendanalyse. Eén meting zegt weinig; de curve vertelt het verhaal.

Vrouwen in de vruchtbare leeftijd

Lood is erkend als reprotoxisch zonder veilige drempel. De richtlijn schuift 4,5 µg Pb/100 ml bloed naar voren als waarschuwingswaarde ("verklikkermarker"). België wilde aanvankelijk een lagere nationale referentiewaarde gebruiken, maar de Hoge Raad vindt de wetenschappelijke basis daarvoor voorlopig onvoldoende.

Werkgeversvertegenwoordigers zien 4,5 als een signaalwaarde, geen harde uitsluitingsgrens. Werknemersvertegenwoordigers willen die waarde wél als grens hanteren voor nieuw aangeworven werkneemsters, met uitzonderingen voor historische gevallen. De kern van het debat: bescherming van het ongeboren kind versus risico op arbeidsmarktdiscriminatie. Preventieadviseurs zitten hier middenin, samen met de arbeidsarts. Dit wordt dus geen puur medisch vraagstuk, maar ook HR-beleid, jobdesign en communicatie.

Nieuwe spelers: DMAC en NEP

Via REACH komen DMAC (N,N-dimethylacetamide) en NEP (1ethylpyrrolidine-2-on) explicieter in beeld met grenswaarden. Vooral in kunststof- en vezelproductie kunnen deze solventen een rol spelen. Heb je ze nog niet in je risicobeoordeling staan, dan is het nu het moment.

Dit advies duwt chemische preventie nog duidelijker richting geïntegreerd beheer: meten, biomonitoring, medische opvolging en organisatorische maatregelen moeten één verhaal vormen. Losse acties gaan het niet meer redden.

Wat concreet ondernemen?

  • Herbekijk je inventaris van chemische agentia en check of diisocyanaten, DMAC of NEP correct zijn opgenomen.
  • Evalueer of je meetstrategie geschikt is voor de nieuwe, lagere grenswaarden.
  • Stem structureel af met de arbeidsarts over trendopvolging van bloedloodwaarden.
  • Herbekijk functies met potentiële loodblootstelling in het licht van reprotoxiciteit en genderneutraal HR-beleid.
  • Voorzie duidelijke communicatie naar werknemers: "lager" betekent hier niet "gevaarlijker werk", maar "meer bescherming".

Ethische en organisatorische vraagstukken

Dit dossier toont hoe chemische risico’s evolueren van puur technische meetkwesties naar ethische en organisatorische vraagstukken. Preventieadviseurs worden steeds vaker bruggenbouwers tussen wetenschap, regelgeving en werkvloerrealiteit.

Meer informatie

Bron: Edelhart Y. Kempeneers, Attentia

Gerelateerde opleidingen

Asbest herkennen en voorkomen

Asbest herkennen en voorkomen

  • Bouw, Milieu, Gevaarlijke stoffen, Gezondheid, Wetgeving, Arbeidsveiligheid
  • Officenter Leuven
  • In Company
  • Eén dag
  • 420
Veilig en gezond omgaan met chemische stoffen: een leidraad voor de preventieadviseur

Veilig en gezond omgaan met chemische stoffen: een leidraad voor de preventieadviseur

  • Gevaarlijke stoffen, Gezondheid, Wetgeving, Arbeidsveiligheid
  • Officenter Mechelen
  • In Company
  • 2 dagen
  • 635
Basiscursus preventieadviseur niveau 3

Basiscursus preventieadviseur niveau 3

  • Bouw, Psychosociaal, Brand, Milieu, Ergonomie, Gevaarlijke stoffen, Arbeidshygiëne, Gezondheid, Veiligheidscultuur, Wetgeving, Mobiliteit, Arbeidsveiligheid, Kwaliteit, Competentieontwikkeling
  • Officenter Hasselt
  • In Company
  • 7 dagen
  • 1110
Webinar
Basiscursus preventieadviseur niveau 3

Basiscursus preventieadviseur niveau 3

  • Bouw, Psychosociaal, Brand, Milieu, Ergonomie, Gevaarlijke stoffen, Arbeidshygiëne, Gezondheid, Veiligheidscultuur, Wetgeving, Mobiliteit, Arbeidsveiligheid, Kwaliteit, Competentieontwikkeling
  • online
  • In Company
  • 7 dagen
  • 995

Veiligheidsnieuws

Veiligheidsnieuws is hét vakblad voor preventieadviseurs. Het bevat artikels, praktijkcases, nieuwe trends, onderzoeken … Het verschijnt 4 maal per jaar (72 pagina's) in maart, juni, september en december met een oplage van meer dan 8.000 exemplaren (6.500 print en 1.500 digitaal).

Gerelateerde artikels & podcasts

Nieuws

Nieuwe regels voor bepaalde stoffen in cosmetica

Op 13 januari publiceerde de Europese Unie Omnibus VIII (Verordening 2026/78). Deze nieuwe regels gaan over CMR-stoffen in cosmetische producten. De maatregelen volgen op de recente classificatie van deze stoffen in Verordening 2024/2564.
  • Gevaarlijke stoffen
  • 19 feb. 2026
Nieuws

Biociden: vernieuwde kennisbank, nieuwe functies in publieke zoekmotor en jaarverslag 2024

De Helpdesk Biociden, Chemische Stoffen en Producten heeft haar kennisbank vernieuwd voor professionelen. Daarnaast zijn er nieuwe functies in de publieke zoekmotor van toegelaten biociden. Het antigifcentrum publiceerde haar jaarverslag 2024 met interessante inzichten rond biociden.
  • Gevaarlijke stoffen
  • 12 feb. 2026

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Schrijf je hieronder in op één of meerdere van onze nieuwsbrieven of verken eerste even onze voorbeelden.

Nieuwsbrief

Het laatste nieuws in de preventiewereld, inclusief tips & tricks, ...

Tweewekelijks

Vacatureflash

Overzicht van de nieuwe vacatures in de preventiewereld

Elke donderdag

Opleidingen

Prenne, opleidingen, provinciale activiteiten, ...

Wekelijks

Starters

Infomail waar we starters wegwijs maken in de preventiewereld

Driemaandelijks