Wat als het geluid van een warmtepomp stoort?

Volgens Filip Verbandt, voorzitter van de Belgische Akoestische Vereniging, zijn sommige installateurs te weinig geïnformeerd, terwijl er wel degelijk oplossingen mogelijk zijn om geluidshinder tegen te gaan.

Wie op het platteland woont en weinig directe buren heeft, ervaart meestal geen problemen van naburige warmtepompen. In een dicht bewoonde stad komt geluidshinder door zulke pompen veelvuldig voor.

Compressor en ventilator

Een warmtepomp bestaat uit twee onderdelen: een compressor en een ventilator. "De compressor produceert een lage, zuivere toon", zegt Filip Verbandt, voorzitter van de Belgische Akoestische Vereniging. "We noemen dat een tonaal geluid. Je hoort het heel duidelijk en mensen ergeren zich eraan. Echt luid is het niet, je wordt er niet doof van, maar het kan wel tot stress leiden. Net omdat het zo'n stille en constante toon is, herken je het snel. Eenmaal je erop focust, wordt het heel vervelend."

Richtlijnen

Nochtans bestaan er richtlijnen over hoeveel geluid toestellen mogen maken. "In België zijn er verschillende normen", zegt Verbandt. "Elk gewest heeft zijn norm, maar er is ook de Belgische woningnorm. Die stelt dat warmtepompen 's nachts tussen 30 en 40 decibel mogen produceren ter hoogte van de buur." Overdag is dat 5 decibel meer, maar de hinder is er volgens Verbandt vooral 's nachts. "Het probleem zit 'm in het gebrom dat door vensters heen gaat. Auto's of vliegtuigen komen en gaan, maar aan het lawaai van een warmtepomp komt geen einde. Dat is frustrerend."

Wat kan je doen?

Om het storende geluid van een warmtepomp aan te pakken, is de plaatsing heel belangrijk. Zo zet je de pomp best verder weg van een muur om reflectie van geluid te vermijden. "Als er geen alternatieve locatie is, dan kan je kiezen voor geluidsschermen of een omkasting." Verbandt wijst er wel op dat die maatregelen soms bijna even duur zijn als de installatie zelf.

Om installateurs en gebruikers te helpen, publiceerde het departement Omgeving daarom in 2024 de Code van Goede Praktijk met betrekking tot warmtepompen en airco-installaties.

Code van Goede Praktijk

Om het probleem van geluidsoverlast tegen te gaan hebben het Vlaamse Departement Omgeving, het Vlaams Energie- & Klimaatagentschap (VEKA), VVSG Netwerk Klimaat, de sectororganisaties Warmtepomp platform van de Organisatie Duurzame Energie (wpp), Frixis, Techlink, Buildwise en de Bouwunie, en de Belgische federatie voor klimaattechnologieën (Climafed) een leidraad en een code van goede praktijk opgesteld om de geluidsoverlast van warmtepompen te beperken.

De code van goede praktijk helpt installateurs en gebruikers om een optimaal geluidscomfort te creëren voor eigenaars en omwonenden van zowel bestaande als nieuwe warmtepompen en airco's met een buitenunit. Locatie en keuze van het toestel zijn hierbij van essentieel belang.

Een gemiddelde warmtepomp of airco heeft een geluidsvermogen tussen de 55 en de 65 dB (decibel). Vooral bij warm weer, wanneer mensen met open ramen slapen, neemt het aantal klachten bij de lokale overheden en installateurs toe. In Vlaanderen is immers de maximale geluidswaarde op de perceelsgrens overdag 45 dB(A) en ’s nachts 40dB(A). De leidraad geeft uitleg bij de regelgeving, de code van goede Praktijk geeft aan hoe je een warmtepomp of airco kan plaatsen om geluidsoverlast te vermijden

Code met 5 hoofdstukken

Deze code van goede praktijk vertrekt in hoofdstuk 1 van een toegankelijke toelichting van de basisprincipes geluid die achtergrond bieden bij de mogelijke maatregelen die het geluidscomfort verbeteren.
In hoofdstuk 2 wordt op basis van de bestaande wetgeving een voorstel van richtlijnen en criteria gegeven voor de beoordeling van het geluid van buitenunits van warmtepompen en airco’s.
Hoofdstuk 3 reikt een methodologie aan voor installateurs om tot een goede installatie te komen.
In hoofdstuk 4 komen methodes aan bod om bij bestaande installaties het geluidscomfort te verbeteren.
Tot slot worden de aangehaalde principes en methodes toegelicht aan de hand van enkele voorbeelden in hoofdstuk 5 (vrijstaande woningen, halfopen bebouwing, rijwoningen, smalle percelen, appartementen, een buitenunit op het dak).

Dit document is een levend document en de hierboven vernoemde partners doen het nodige om steeds de laatste inzichten op het vlak van akoestiek en warmtepomptechnologie te verwerken om het geluidscomfort voor eigenaars en omwonenden te verbeteren.