Wat zijn de R-strategieën?
Nieuws

Wat zijn de R-strategieën?

De R‑strategieën bieden ondernemingen praktische tips om hun circulariteit te verbeteren via kleine acties, zonder hun concurrentievermogen of financiën in gevaar te brengen.

  • 30 apr. 2026
  • Milieu

Circulariteit verbeteren

Ben je op zoek naar een kader dat je helpt om de circulariteit van je bedrijf te verbeteren? Dan bieden de R-strategieën een goede leidraad. Of het nu gaat om het vermijden van afval of het verminderen van de aankoop van nieuwe grondstoffen, het gaat over de acties die helpen je milieu-impact te verkleinen.

Belangrijk: de strategieën worden gerangschikt van meest duurzaam (R0) tot minst duurzaam (R9). Daarom spreekt men soms ook over de R-ladder. De R-ladder is een ranglijst van circulariteitsstrategieën. Hoe hoger een strategie op de ladder staat, hoe meer grondstoffen je ermee bespaart. (R0 staat dus bovenaan de ladder).

R0: Afwijzen (refuse)

De allerbeste manier om de milieu-impact van een product te verminderen, is door het product niet te kopen. Probeer, waar mogelijk, te kiezen voor een duurzamer alternatief. Bijvoorbeeld: Koop geen nieuwe bestelwagen en kies voor een fietskoerierdienst.

R1: Heroverwegen (Rethink)

In plaats van een product slechts enkele keren te gebruiken, kies je ervoor het te delen met anderen of het zelf intensiever aan te wenden. Bijvoorbeeld: Stap in een autodeelsysteem met andere bedrijven. Zo kan de bestelwagen optimaal benut worden.

​R2: Verminderen (Reduce)

Door je verbruik (grondstoffen, energie, water, enz.) te verminderen, produceer of gebruik je een product met een lagere impact op mens en milieu. Bijvoorbeeld: Kies voor een autofabrikant die werkt met gerecycleerde materialen, minder chemicaliën en energiebesparende productietechnieken. Of kies voor een elektrische in plaats van een thermische wagen.

R3: Hergebruiken (Reuse)

In plaats van voor een nieuw product te kiezen, ga je voor het hergebruik van een bestaand alternatief. ​Bijvoorbeeld: Je kiest voor een tweedehandsbestelwagen in plaats van een nieuwe.

R4: Repareren (Repair)

In plaats van meteen over te gaan op de vervanging van een kapot product, bekijk je eerst welke mogelijkheden er zijn voor de herstelling ervan. Bijvoorbeeld: Laat je huidige bestelwagen herstellen (of doet het zelf).

R5: Renoveren (Refurbish)

Een bestaand product moderniseren door een grondige poetsbeurt, een likje verf en kleine herstellingen kan wonderen doen en de levensduur aanzienlijk verlengen. Bijvoorbeeld: Geef je oude bestelwagen een frisse look door hem te personaliseren met je nieuwe logo.

R6: Herstellen (remanufacture)

Laat het product uit elkaar halen, de problemen oplossen en het daarna opnieuw monteren. Zo werkt het weer zoals oorspronkelijk bedoeld, zonder dat je veel nieuwe materialen moet gebruiken. Bijvoorbeeld: De garagist demonteert je bestelwagen, zoekt de oorzaak van het probleem, voert de herstelling uit en zet hem dan weer in elkaar, klaar om opnieuw te gebruiken.

R7: Herbestemmen (repurpose)

​ Gebruik onderdelen van een defect product voor een ander doel. Bijvoorbeeld: De motor van je kapotte bestelwagen kan gereviseerd worden en op de tweedehandsmarkt een waardevol nieuw doel krijgen in een andere machine of voertuig.

R8: Recycleren (recycle)

Verwerk materialen zodat ze opnieuw als grondstof kunnen dienen. Bijvoorbeeld: Het staal en aluminium van je oude bestelwagen worden gedemonteerd, gesmolten en gerecycleerd tot grondstof voor de productie van nieuwe voertuigen.

R9: Terugwinnen (recover)

Als recycleren niet meer kan, kan de energie uit verbranding worden teruggewonnen. Dit gebeurt in speciale installaties om de uitstoot zoveel mogelijk te beperken. Als het product geen recycleerbare componenten meer bevat, zorg er dan voor dat de energie die vrijkomt bij verbranding wordt teruggewonnen. Die energie kan dienen als bron voor de productie van nieuwe producten. De verbranding zelf heeft echter vaak een impact op de CO2-uitstoot en luchtvervuiling, ook al kan dat in zekere mate worden gecontroleerd in een aangepaste centrale. Bijvoorbeeld: De kunststoffen in een oude auto worden verbrand in een speciale centrale waarbij herbruikbare energie wordt geproduceerd.

Afvalberg verkleinen

Afval kunnen we nooit volledig vermijden. Maar als je de R-strategieën toepast, verminder je de totale afvalberg aanzienlijk. Gerecycleerde grondstoffen blijven bovendien lang in omloop voordat ze echt afval worden.

Meer informatie

Professor Waldo Galle van de VUB legt uit hoe je de R-strategieën toepast in de bouwsector, bijvoorbeeld bij de recyclage van raamprofielen. Bekijk hier de video.

Wil je weten hoe goed jouw kmo bezig is op vlak van circulariteit? Doe dan zeker de test!

Bron: FOD Economie

Gerelateerde opleidingen

Veilig en gezond omgaan met chemische stoffen: een leidraad voor de preventieadviseur

Veilig en gezond omgaan met chemische stoffen: een leidraad voor de preventieadviseur

  • Milieu, Gevaarlijke stoffen, Wetgeving
  • Zebrastraat
  • In Company
  • 2 dagen
  • 635
Van preventieadviseur naar SHEQ manager

Van preventieadviseur naar SHEQ manager

  • Milieu, Gezondheid, Veiligheidscultuur, Kwaliteit, Competentieontwikkeling
  • Zebrastraat Gent
  • In Company
  • 3 dagen
  • 980
Asbest herkennen en voorkomen

Asbest herkennen en voorkomen

  • Bouw, Milieu, Gevaarlijke stoffen, Gezondheid, Wetgeving
  • Officenter Aalst
  • In Company
  • Eén dag
  • 420

Veiligheidsnieuws

Veiligheidsnieuws is hét vakblad voor preventieadviseurs. Het bevat artikels, praktijkcases, nieuwe trends, onderzoeken … Het verschijnt 4 maal per jaar (72 pagina's) in maart, juni, september en december met een oplage van meer dan 8.000 exemplaren (6.500 print en 1.500 digitaal).

Gerelateerde artikels & podcasts

Nieuws

Zes projecten geselecteerd voor duurzamere ziekenhuiszorg

De FOD Volksgezondheid selecteerde zes initiatieven binnen de projectoproep “Reducing Single-Use in Hospitals”. Met deze oproep wil de federale overheid het gebruik van wegwerpproducten in de gezondheidszorg, en in het bijzonder in ziekenhuizen, terugdringen.
  • Gezondheid, Milieu
  • 04 jun. 2026
Nieuws

Grote controleactie haalt zware vervuilers van de weg

Vanaf 20 mei halen intensieve wegkantcontroles voertuigen met uitzonderlijk hoge uitstoot van de weg. De VMM zet hiervoor, samen met Port of Antwerp-Bruges en een Europees onderzoeksconsortium Net4Cities, remote sensing-technologie in om voertuigemissies op de weg te meten.
  • Milieu
  • 27 mei 2026

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Schrijf je hieronder in op één of meerdere van onze nieuwsbrieven of verken eerste even onze voorbeelden.

Nieuwsbrief

Het laatste nieuws in de preventiewereld, inclusief tips & tricks, ...

Tweewekelijks

Vacatureflash

Overzicht van de nieuwe vacatures in de preventiewereld

Elke donderdag

Opleidingen

Prenne, opleidingen, provinciale activiteiten, ...

Wekelijks

Starters

Infomail waar we starters wegwijs maken in de preventiewereld

Driemaandelijks