Geluidsonderdrukkende koptelefoons in opmars: wat zijn de risico’s?

Misschien kan je deze geluiden vermijden door geregeld thuis te werken of in een stilteruimte op je werk, als die er is. Misschien kan je reguliere oordopjes of oorkappen gebruiken, of misschien kan je een koptelefoon met ruisonderdrukking opzetten, een heel andere beleving!

Actieve en passieve geluidsonderdrukking

De gezondheidsrisico’s van lawaai door overprikkeling, vermoeidheid en stress zijn ondertussen algemeen gekend:

• Stress is vermoeiend; chronische stress kan tot burn-out leiden.
• Stress ondermijnt je immuniteit. Je hebt meer last van allerlei kwaaltjes en op termijn vergroot het risico op ernstige, zelfs levensbedreigende ziektes.
• Door stress voel je je minder goed: negatiever, onzekerder, sneller geïrriteerd. Je hebt minder veerkracht. Je krijgt concentratieproblemen en begint fouten te maken. Zo kan je in een vicieuze cirkel terechtkomen
• Relaties met anderen verlopen moeizamer, er kunnen conflicten ontstaan die je nog meer stress geven.

Diverse soorten oorkappen kunnen een oplossing zijn tegen lawaai.

Actieve, passieve of adaptieve noise cancelling

Actieve noise cancelling headsets zorgen dat men de gesproken taal (of muziek) beter kan verstaan. De headset detecteert immers het omgevingsgeluid en produceert een tegengeluid om dit te neutraliseren. Antigeluid is een geluid dat een ander geluid opheft door hetzelfde geluid met tegengestelde fase toe te voegen. Zo’n tegen-fase kan ontstaan door reflectie, maar kan ook met elektronica en een luidspreker bewust gegenereerd worden. Met dat laatste is het mogelijk bestaand geluid te dempen, iets wat vooral bij lagere frequenties en monotone geluiden erg goed functioneert.

Passieve noise cancelling headsets houden alle geluid buiten of blokkeert het geluid. Deze zijn niet nieuw: otoplastieken, oordopjes en oorkappen bestaan al langer om het omgevingsgeluid te dempen.

Bij adaptieve noise cancelling is deze filter aanpasbaar: het kan een brede waaier aan lawaai detecteren en er anti-geluid voor creëren.

Over- of in-ear

Naar verschijningsvorm kan het zowel bestaan in de vorm van over-ear-koptelefoons of in-ear-formaat. De beperkte akoestische isolatie en hun lage autonomie maken de in-ear-formaat naar ruisonderdrukking toe iets minder ideaal. De functie van actieve ruisonderdrukking is bij heel wat grote merken en types van hoofdtelefoons aanwezig. Uiteraard zijn er ook verschillende prijsklasses.

Een headset maakt bovendien ook visueel duidelijk aan de omgeving dat men geconcentreerd bezig is en niet gestoord wil worden. Let wel op: Om niet asociaal over te komen, is het belangrijk dat je vooraf met je omgeving communiceert.

Kijk zeker ook naar de ergonomische criteria:

• gewicht en hoodband
• oorkussens
• beperking van volume en duur

Noise cancelling-koptelefoons lijken dus de perfecte oplossing of zijn de perfecte manier om te ontsnappen aan de drukte en omgevingsgeluid en enkel nog stilte (of je eigen muziek) te horen.

Overmaat schaadt

Maar ook hier geldt het algemeen adagium “overmaat schaadt”. Belangrijkste boodschap is evenwel dat een headset niet dient om de hele dag te dragen. Beperk het gebruik. In vele gevallen is men noise cancelling gaan overgebruiken door langdurig gebruik zowel in de arbeidsrelatie als in de vrije tijd. Bovendien hebben onze hersenen geluid nodig. Mensen die veel een headset gebruiken kunnen immers gevoeliger worden voor geluid. Dat is vooral het geval voor mensen die reeds klachten hebben van overgevoeligheid voor geluid (hyperacusis).

Lawaai is dus niet langer enkel een industriële kwestie, maar een levenslange blootstelling, inclusief vrijetijdsgedrag. Jonge werknemers starten vandaag vaak al met gehoorschade door intensief muziekgebruik via oortjes of koptelefoons.

Meer informatie

• Geluidsonderdrukkende koptelefoons in opmars: wat zijn de risico’s?

Bron: Beswic