IMC Volksgezondheid trekt lessen en versterkt de voorbereiding op toekomstige hittegolven

Evaluatie werking Ozon- en hitteplan

Uit de evaluatie van de Risk Management Group (RMG) blijkt dat het bestaande Ozon- en hitteplan op het niveau van Volksgezondheid correct en tijdig werd geactiveerd. De verschillende fasen – waakzaamheid, waarschuwing en alarm – werden in werking gezet op basis van vastgelegde parameters zoals temperatuur en ozon.

Tijdens de waakzaamheids- en waarschuwingsfase lag de nadruk op preventie en sensibilisering. In de alarmfase werd overgeschakeld op een intensieve dagelijkse monitoring van de druk op de noodcentrales 112 en 1733, de spoeddiensten en de ziekenhuizen. Waar nodig werd de zorgcapaciteit opgeschaald.

Daarnaast werden lokale hitteplannen in zorginstellingen geactiveerd, risicobeoordelingen voor evenementen uitgevoerd en preventieve maatregelen toegepast, zoals het voorzien van gratis drinkwater, schaduwzones en medische ondersteuning. De communicatie naar de bevolking over beschermingsmaatregelen werd versterkt en gerichter gemaakt.

Tijdens deze hittegolf werd de federale crisisfase niet afgekondigd.

Prioritaire aanbevelingen voor de korte termijn

Op basis van de evaluatie formuleert de IMC een reeks bijkomende prioriteiten:

Meer gedetailleerde evaluatie: een grondige multisectoriële analyse moet worden uitgevoerd, in overleg met alle betrokken sectoren.
Betere bescherming van kwetsbare groepen: bestaande initiatieven waarbij lokale besturen en organisaties contact opnemen met kwetsbare personen, zoals alleenstaande ouderen, moeten worden opgeschaald en beter gecoördineerd.
Garantie van zorgcontinuïteit: de capaciteit van de noodcentrales moet beter afgestemd worden op voorspelbare pieken in oproepen. Daarnaast wordt overleg gevoerd met huisartsen om de druk op 112 te verlichten, onder meer via een mogelijke tijdelijke versterking van de rol van 1733 en de wachtposten.
Toegang tot koele ruimtes: waar mogelijk moeten publieke en private infrastructuren met koele ruimtes worden opengesteld voor kwetsbare groepen, met aandacht voor de gratis beschikbaarheid van drinkwater.
Striktere risicoanalyse voor evenementen: ook kleinere evenementen moeten systematisch worden geëvalueerd op risico’s, met bijzondere aandacht voor hittebescherming en de beschikbare hulpverlening.

De IMC vraagt de RMG en alle betrokken overheden om deze maatregelen verder uit te werken met het oog op een volgende hittegolf.

Vooruitblik: nood aan geïntegreerd hitteplan

De IMC vraagt de RMG om werk te maken van een meer uitgewerkt en geïntegreerd hitteplan, gebaseerd op de recente WHO-richtlijn “Heat-Health Action Plans 2026”. Die richtlijn pleit voor een brede aanpak waarin onder meer gezondheidszorg, sociale bescherming, infrastructuur, werk, onderwijs, kinderopvang en lokale besturen beter op elkaar afgestemd worden.

Belangrijk daarbij is de verdere uitwerking van de alarmfase en – indien nodig – de federale crisisfase, met duidelijke rollen voor onder meer de RAG (Risk Assessment Group)/RMG, het NCCN, NEHAP, de gefedereerde entiteiten, en de regionale crisisstructuren. De activering van deze fases moet gebaseerd zijn op objectieve indicatoren, zoals weersvoorspellingen en de impact op het gezondheidssysteem.

De leden van de IMC engageren zich om dit werk verder te bespreken met de betrokken sectoren binnen hun respectieve regeringen. Een eerste stand van zaken wordt verwacht tegen de IMC van september.

Tot slot spreekt de IMC Volksgezondheid haar grote waardering uit voor de inzet van alle zorgverleners, lokale besturen en gouverneurs tijdens de hittegolf.